لطفا اندکی صبر کنید

برندگان جایزه نوبل شیمی 2020؛ دو زن دانشمند متخصص ژنتیک


ماری کوری، نخستین زن دانشمندی بود که در سال 1911 موفق به کسب جایزه نوبل شیمی شد. از آن سال به بعد چندین زن دانشمند دیگر نیز این جایزه را از آن خود کردند، اما امسال برای نخستین بار دو زن، امانوئل شارپانتیه فرانسوی و جنیفر دودنا آمریکایی با هم برنده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۰ شدند

امانوئل شارپانتیه و جنیفر دودنا به خاطر فراهم کردن روش جدید برای ویرایش ژنوم با استفاده از «قیچی ژنتیکی»، موفق به کسب جایزه نوبل شیمی امسال شدند.

قیچی ژنتیکی یا فناوری کریسپر (CRISPR-Cas9 DNA) روشی است که محققان از آن برای بریدن و جدا کردن یک ژن معیوب استفاده می‌کنند. این روش به آن‌ها کمک می‌کند تا با حذف، اضافه یا جایگزین کردن بخشی از ژنوم معیوب، آن را ویرایش و اصلاح کنند. محققان نتایج تازه ترین تحقیقات این دو زن دانشمند را  نویدبخش بهبود بیماری‌های ژنتیکی خوانده اند.

 

 

کلیس گوستافسون، رییس کمیته شیمی آکادمی نوبل پس از اعلام نام امانوئل شارپانتیه و جنیفر دودنا به عنوان برندگان نوبل شیمی ۲۰۲۰ تصریح کرد: «قدرت عظیمی در این ابزار ژنتیکی نهفته هست که همه ما را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. این دستاورد نه تنها انقلابی در علوم پایه ایجاد کرده بلکه منجر به تولید محصولات نوآورانه نیز شده است».

کمیته داوران آکادمی نوبل نیز با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد، روش انقلابی را که این دو دانشمند برای ویرایش ژنوم ابداع کرده‌ اند به محققان کمک می‌کند تا بیماری‌های ژنتیکی را درمان کنند.

امانوئل شارپانتیه متولد سال ۱۹۶۸ در ایل-دو-فرانس، متخصص ژنتیک، میکروبیولوژیست، زیست‌شیمی‌دان فرانسوی و همچنین یکی از اعضای آکادمی علوم فرانسه است. وی که به دلیل توسعه روشی برای ویرایش ژنوم، برنده نیمی از جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۲۰ میلادی شد، ابراز خرسندی کرد و گفت که امیدوار است برنده شدن دو زن به بانوان جوانی که قصد ورود به حوزه علوم را دارند «پیامی قدرتمند» بفرستد و موجب تشویق بیشتر آن‌ها در زمینه تحقیقات علمی شود. امانوئل شارپانتیه هم اکنون مدیر تحقیقاتی موسسه «مکس پلانک» در برلین آلمان است.

 

 

جنیفر دودنا متولد سال ۱۹۶۴ در واشنگتن، زیست‌شیمی‌دان و استاد بیوشیمی و زیست‌شناسی مولکولی در دانشگاه کالیفرنیا  و همچنین عضو آکادمی علوم آمریکا است. این زن دانشمند ۵۶ ساله همراه با امانوئل شارپانتیه ۵۱ ساله، به دلیل توسعه روشی برای ویرایش ژنوم، برنده نیمی از جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۲۰ شد.

 

 

برندگان این جایزه معتبر یک مدال طلا به همراه مبلغ ۱۰ میلیون کرون (حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار دلار) را دریافت می‌کنند.

جایزه نوبل شیمی سال ۲۰۱۹ میلادی را جان بی گودایناف (John B. Goodenough)، دانشمند آلمانی، استنلی ویتنگهام (Stanley Whittingham)، دانشمند انگلیسی و آکیرا یوشینو (Akira Yoshino) محقق ژاپنی بطور مشترک به خاطر توسعه باتری‌های لیتیوم یونی قابل شارژ دریافت کردند.